‘Arapsaçına Dönmek’ Deyimi ‘Saç’tan mı, ‘Sac’tan mı Geliyor?

Dil; tıpkı insan gibi yaşayan, değişen ve gelişen en önemli iletişim aracıdır. Yıllarca dilimizden düşürmediğimiz kelimeler, zaman içerisinde çeşitli sebeplerle değişir ve değiştiği şekliyle dilimize oturur. “Arapsaçına dönmek” deyimi de zamanla değişime uğramış bir örnektir.

Bugün sizlerle beraber bu deyiminin aslına, nereden ve nasıl türediğine, ırkçı bir ifade olup olmadığına ve zaman içerisindeki değişimine değineceğiz.

“Arapsaçı”nın kökeni, Osmanlı Dönemi’ne kadar uzanıyor

Günümüzde, Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından deyim olarak kabul edilip; “işlerin çok karışıp çözümlenmesinin güç bir duruma gelmesi” ve “ilk başta doğru ve güzel görünüp, daha sonra tam tersi olduğu ortaya çıkan durum” olarak açıklanan “arapsaçına dönmek” deyiminin aslı, “Arap sacı” şeklindeydi.

Osmanlı Dönemi’nde Araplar tarafından üretilen ve yemek pişirmek için kullanılan saclar, diğer saclara göre daha estetik ve ihtişamlı görünmektedir. Arap saclarının ihtişamına kapılan insanlar, bu saclarda et pişirdiği zaman etin anormal bir şekilde koktuğunu ve bu kokuya da etin pişirildiği sacın sebep olduğunu düşünür. Bu olay zamanla, halk arasında Arap sacı şeklinde deyimleşir ve günümüze arapsaçı olarak evrilir.

Arapların ürettiği sacların dışında, başka bir rivayet daha var

Toplumumuzda geçmişten gelen, Afrika kökenli insanları Arap olarak tarif etmek gibi yanlış bir alışkanlık var. Rivayet odur ki, Osmanlı Dönemi’ndeki Afrika kökenli insanların saçlarındaki örgü (rasta) modeli, halka çok tuhaf ve karmaşık geliyordu. Bundan ötürü halk, içinden çıkılmaz ve karışık durumlar için “Arap saçına dönmek” ifadesini kullanmaya başladı ve bu ifade zamanla deyimleşerek “arapsaçına dönmek” halini aldı.

Arapsaçı otunun konu ile ilgisi yok

Arapsaçı Otu

Ülkemizde; özellikle de Ege’de kendiliğinden yetişen, pek çok rahatsızlığın tedavisinde kullanılan, maydanozgiller ile rezene familyasından bir bitki olan ve yabani rezene olarak da bilinen arapsaçı otunun, içeriğimizin ana konusu olan deyim ile herhangi bir alakası bulunmuyor. Arapsaçı otunun dallarının sık ve sarmaşık şekilde olduğu için rastaya benzetildiği ve bu yüzden arapsaçı otu adını aldığı tahmin ediliyor.

Arapsaçına dönmek deyimi dilimize o kadar çok oturmuş bir deyimdir ki, Erkin Koray tarafından 1976 yılında aynı isimde bir şarkı seslendirilmiş ve unutulmayan parçalar arasında yerini almıştı. Daha sonra aynı deyim şiirlere konu olurken; son dönemde aynı isimde yayınlanan sinema filmleriyle de karşılaşabiliyoruz.

Bizler farkında olmasak da ırkçı bir ifade olarak kabul ediliyor

“Arapsaçına dönmek” deyimini, saç ya da sac rivayetine göre kullansak da her iki ifade de hem Arap hem de Afrika kökenli insanlar nezdinde ırkçı bir ifade olarak algılanıyor. Bu sebeple her ne kadar dilimize oturmuş bir deyim olsa da arapsaçına dönmek; Arnavut inadı, gündüz feneri, dürzü, Fransız kalmak, Karaman koyunu, iki eşek bir Çerkez, mal bulmuş Mağribi, yalanım varsa Arap olayım gibi dilimize oturmuş daha pek çok ırkçı ifadeler kadar ırkçı bir deyimdir. Irk ayrımına dayanan ve belirli bir toplumu küçük düşüren tüm bu ifadelerin dilimizden silinmesi dileklerimizle…

Peki ya sizler “arapsaçına dönmek” deyimi hakkında neler düşünüyorsunuz?

Kaynaklar: 1 / 2 /

Yorum yapın

iskenderun escort, iskenderun escort, iskenderun escort, hatay escort, iskenderun escort, iskenderun escort, iskenderun escort, iskenderun escort, iskenderun escort, iskenderun escort, iskenderun escort, iskenderun escort, antakya escort, antakya escort, bursa escort, bursa escort, hatay escort, diyarbakır escort, diyarbakır escort, elazığ escort, elazığ escort, arsuz escort, arsuz escort, denizli escort, denizli escort, denizli escort, denizli escort, denizli escort, denizli escort, denizli escort, denizli escort, denizli escort, denizli escort, denizli escort, denizli escort, denizli escort, denizli escort, denizli escort, denizli escort, denizli escort, denizli escort, denizli escort, adana escort, adana escort, adana escort, adana escort, adana escort, malatya escort, malatya escort, eskişehir escort, eskişehir escort, manisa escort, izmit escort, izmit escort, izmit escort, izmit escort, izmit escort, izmit escort, izmit escort, izmit escort, izmit escort, ısparta escort, ankara escort, ankara escort, gaziantep escort, gaziantep escort, gaziantep escort, seks hikayeleri, erotik hikayeleri, erotik seks hikayeleri, sakarya escort, sakarya escort, sakarya escort,
bursa escort kocaeli escort izmit escort escort bursa ankara escort pendik escort tuzla escort
izmit escort kocaeli escort
istanbul escort beylikdüzü escort
şişliescort, şişli escort bayan, şişli bayan escort, mecidiyeköy escort,
kocaeli escort escort bayan yahya kaptan escort darıca escort gebze escort gölcük escort izmit escort kocaeli escort bayan izmit escort bayan izmit sınırsız escort izmit eve gelen escort izmit anal yapan escort izmit otele gelen escort
bostancı escort pendik escort beşiktaş escort